Yayın ve saha etiği
ArkeoExpo, arkeolojik bilgiyi kamusal erişim için yayımlar; alanların, nesnelerin, insan kalıntılarının, yaşayan toplulukların ve araştırma ekiplerinin güvenliğini ve onurunu ticari ya da turistik görünürlükten üstün tutar. Bu ilkeler, kanıtın nasıl aktarıldığını ve hangi bilginin yayımlanmaması gerektiğini açıklar.
Kazı, yüzey araştırması, örnekleme, fotoğraf, drone kullanımı, üç boyutlu kayıt ve veri toplama işlemleri yalnız ilgili mevzuat ve yetkili kurum izinleri çerçevesinde ele alınır. ArkeoExpo izinsiz saha faaliyeti yönlendirmesi yapmaz; yayımlanmamış saha bilgisini izin sahibinin onayı olmadan paylaşmaz.
Savunmasız, kazılmamış veya resmî olarak yayımlanmamış alanların kesin koordinatları açıklanmaz. Gerektiğinde konum yaklaşıklaştırılır, gizlenir ya da erişimi sınırlandırılır; kamusal bir harita hiçbir zaman kazı izni, koruma sınırı veya saha navigasyon aracı gibi sunulmaz.
Eser değerleme, satın alma yönlendirmesi, metal dedektörü kullanımı, izinsiz giriş rotası veya kaçak kazı ve kültür varlığı ticaretini kolaylaştırabilecek yöntemler yayımlanmaz. Mülkiyet ya da buluntu geçmişi belirsizse bu belirsizlik açıkça belirtilir ve gerektiğinde yetkili kurumlara yönlendirme yapılır.
İnsan kalıntıları, mezarlar, gömü bağlamları ve yaşayan kutsal alanlar onur, bağlam ve gerekli izinlerle ele alınır. Sansasyonel görüntüler ile bağlamından koparılmış yakın planlardan kaçınılır; ilgili toplulukların, yerel koruyucuların ve yetkili kurumların hassasiyetleri gözetilir.
Bir nesne ele alındığında buluntu bağlamı, koleksiyon geçmişi, hukuki statüsü ve bilinen boşluklar belirtilir. Tartışmalı provenans ve iade talepleri açıkça etiketlenir; editoryal metin kaçak dolaşımı meşrulaştırmaz ve çözümlenmemiş bir mülkiyet iddiası hakkında hüküm vermez.
Yerel adlandırmalar ile yerel araştırmacıların, saha çalışanlarının, miras kurumlarının ve ilgili toplulukların katkıları görünür kılınır. ArkeoExpo gerçekleşmemiş bir danışmayı yapılmış gibi sunmaz ve açık yetki olmadan bir topluluk adına konuşmaz.
Çatışma veya afet etkisindeki alanlarda riski artırabilecek güncel koordinat, erişim ayrıntısı, güvenlik açığı ya da koruma bilgisi yayımlanmaz. Hasar bilgisi “doğrulandı”, “bildirildi” veya “henüz doğrulanmadı” biçiminde ayrılır ve tarihli resmî kaynaklara bağlanır.
Belgesel fotoğraf, arşiv görüntüsü, çizim, varsayımsal rekonstrüksiyon ve yapay zekâ üretimi hem görsel üzerinde hem de açıklamasında açıkça ayrılır. Yapay zekâ, kayıp bölümleri arkeolojik kanıt sanılabilecek biçimde tamamlamak için kullanılmaz; hak sahibi, lisans, üretim yöntemi ve insan incelemesi kaydedilir.
İddialar doğrulanmış bilgi, çıkarım, yorum veya tartışma olarak etiketlenir. Her esaslı iddia bir kaynak ve doğrulama tarihiyle ilişkilendirilir; görüş ayrılığı, belirsizlik ve kanıtın sınırları görünür tutulur. Bir kaynağa atıf yapılması, kaynaktaki her görüşün onaylandığı anlamına gelmez.
Okurlar somut hata, kaynak sorunu, hak ihlali veya etik risk bildirebilir. Bildirimler sayfa adresi, varsa iddia kimliği ve sunulan kanıtla birlikte incelenir; acil risk taşıyan içerik inceleme sırasında geçici olarak sınırlandırılabilir. Önemli düzeltmeler tarihli değişiklik kaydında yayımlanır.
Sayfa bağlantısını, sorunlu ifadeyi veya görseli ve mümkünse dayanak kaynağınızı paylaşın. Bildirimin alınması içeriğin otomatik olarak kaldırılacağı anlamına gelmez; ancak somut güvenlik ve hak riskleri öncelikli incelenir.
Düzeltme veya Etik Risk Bildir →