Kızılırmak kıyısında Hitit kült ve yönetim merkezi
Yukarı Kızılırmak'ın kuzey kıyısındaki Kayalıpınar; Eski Asur ticaret ağı, Hitit anıtsal yapıları ve çivi yazılı tabletleriyle antik Šamuha ile özdeşleştirilen çok katmanlı bir nehir yerleşimidir.
Kayalıpınar'da Hitit dönemine ait taş temeller ve anıtsal mimari kalıntıları.Çekim: 2019Fotoğraf: Ingeborg SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
Konum
Kayalıpınar, Yıldızeli, Sivas
Kronoloji
Kalkolitik–Roma; özellikle Orta ve Geç Tunç Çağı
Araştırma / koruma
Aktif kazı · 2022'den beri yeni dönem
WGS84 referansı
39.6197° N · 36.5282° E
Bilimsel kimlik
Kazı ve yürütücü kurum
Kayalıpınar'daki yeni dönem kazıları, Koç Üniversitesi ARHA yürütücülüğünde stratigrafi, anıtsal mimari ve koruma odaklarını birleştirir.
Kayalıpınar'ın Kızılırmak kıyısındaki konumu, Yukarı Ülke'nin yollarını ve geçişlerini denetleyen bir merkez için belirleyicidir. Nehir, yalnız doğal sınır değil; insan, hammadde ve bilginin dolaştığı bir ulaşım koridorudur.
Kayalıpınar yerleşim alanı ve Kızılırmak vadisiyle ilişkili peyzaj.Çekim: 2019Fotoğraf: Ingeborg SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
02
Eski Asur Ticaret Katmanları
Orta Tunç Çağı tabakaları, Anadolu'daki kārum ve wabartum ağıyla bağlantılı ticaret dünyasını araştırma imkânı verir. Seramik, mühürleme ve mimari veriler, Hitit başkent sisteminden önceki bölgesel ilişkileri görünür kılar.
Kayalıpınar kazı alanının höyük ve tarım peyzajı içindeki görünümü.Çekim: 2019Fotoğraf: Ingeborg SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
03
Hitit Sarayı ve Anıtsal Mimari
Geç Tunç Çağı'na ait büyük yapılar, avlular ve temsil mekânları Šamuha'nın yönetim ve kült işlevlerini birlikte düşündürür. Mimari evreler, kentin yangın, yeniden yapım ve siyasal değişimlere verdiği yanıtı kaydeder.
Kayalıpınar'da Hitit dönemine ait taş temeller ve anıtsal mimari kalıntıları.Çekim: 2019Fotoğraf: Ingeborg SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
04
Tabletler, Tanrıça Kültü ve Kriz
Çivi yazılı tabletler yer adları, ritüeller ve idari işlemler üzerinden Kayalıpınar'ın Šamuha ile özdeşliğini destekler. Metinlerdeki Šamuha İštarı/Šauška kültü, kentin Hititlerin Yukarı Ülke siyasetinde ve kriz dönemlerinde taşıdığı ağırlığı açıklar.
Kayalıpınar'daki yapı kalıntıları ve Kızılırmak çevresinin tarımsal düzlükleri.Çekim: 2019Fotoğraf: Ingeborg SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
05
Yeni Dönem Kazıları
Koç Üniversitesi yürütücülüğündeki yeni dönem, önceki kazı alanlarını güncel stratigrafi, arkeometri ve koruma sorularıyla yeniden ilişkilendirir. Sezon raporları, anıtsal Hitit yapıları ile daha erken ve geç katmanları birlikte yayımlar.
Kayalıpınar'dan kabartmalı stel; Sivas Arkeoloji Müzesi.Çekim: 2019Fotoğraf: Ingeborg SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
Arkeoloğun Gözüyle
Sahada neye dikkat edilmeli?
◎
Alanda neye dikkat edilmeli?
Anıtsal duvarların Kızılırmak ovası, geçitler ve daha erken yerleşim tabakalarıyla ilişkisini izleyin.
≋
Bu tabaka nasıl okunur?
Eski Asur ve Hitit evreleri aynı nehir geçidinin farklı siyasal ve ekonomik sistemlerde kullanımını gösterir.
△
Yaygın yanlış yorum nedir?
Kayalıpınar–Šamuha özdeşliğini tek bir buluntuya indirgemek yerine tablet topluluğu, topografya ve mimari birlikte değerlendirilmelidir.
Bu kutular kişisel bir buluntu iddiası değildir; yayımlanmış arkeolojik bağlama dayanan saha okuma sorularıdır. Ersin İğde'nin doğrulanabilir özgün saha gözlemleri ayrıca işaretlenerek eklenir.
Saha modu
Dosyayı ziyaret öncesi hazırlayın
Sayfayı çevrimdışı saklayın, koordinatı açın, kontrol listesini işaretleyin ve kişisel notlarınızı yalnız bu cihazda tutun.
Notlar sunucuya gönderilmez; yalnızca bu tarayıcının yerel alanında saklanır.
✦
Neden önemli?
Šamuha (Samuha)
Šamuha, metinlerdeki güçlü bir Hitit kült ve yönetim merkezini Kızılırmak kıyısındaki arkeolojik tabakalarla birleştirerek Yukarı Ülke'nin tarihsel coğrafyasını somutlaştırır.
Haftalık güncellik sistemi
Šamuha dosyası eklendi
Yeni dönem kazı kronolojisi ve anıtsal yapı bulguları açık erişimli sezon raporlarıyla eşleştirildi.
