Bilgi Köşesi · Arkeoloji

Arkeoloji

Name: ArkeoExpo Türkiye Arkeoloji Alanları Veri Seti
Creator: Ersin İğde

Türkiye'nin seçili kazı alanlarını kronoloji, kazı yöntemi, buluntular, günlük yaşam ve koruma bağlamıyla ayrıntılı dosyalar üzerinden inceleyin.

Haritada keşfet ↓Döneme göre incele Kazı dosyalarını karşılaştır ↘

9: Alan dosyası
4: Kronolojik bant
3: Yayın dili

Küçükçekmece lagünü ve Marmara bağlantısına kuşbakışı; liman ve dolaşım bağlamı. — Fotoğraf ve lisans: qwesy qwesy · CC BY 3.0 ↗

Troia'daki megaron kalıntıları ve koruyucu örtü, Hisarlık. — Fotoğraf ve lisans: Giorgio Galeotti · CC BY-SA 4.0 ↗

Pergamon'un dik yamaca yerleştirilen tiyatrosu, sis içindeki akropol peyzajında. — Fotoğraf ve lisans: Giorgio Galeotti · CC BY-SA 4.0 ↗

Celsus Kütüphanesi'nin iki katlı cephesi, Efes. — Fotoğraf ve lisans: Warren LeMay · CC BY-SA 2.0 ↗

Karahantepe'de kazılarla açığa çıkarılan Neolitik yapıların genel görünümü. — Fotoğraf ve lisans: Campels · CC0 1.0 ↗

Hattuşa Aslanlı Kapı; kentin güneybatı sur hattındaki anıtsal giriş. — Fotoğraf ve lisans: Bernard Gagnon · CC BY-SA 3.0 ↗

Šarišša'nın açığa çıkarılan yapı planı ve çevresindeki yayla peyzajı. — Fotoğraf ve lisans: Panegyrics of Granovetter · CC BY-SA 2.0 ↗

Kayalıpınar'da Hitit dönemine ait taş temeller ve anıtsal mimari kalıntıları. — Fotoğraf ve lisans: Ingeborg Simon · CC BY-SA 3.0 ↗

Oymaağaç Höyük'teki kazı alanı; antik Nerik ile özdeşleştirilen yerleşim. — Fotoğraf ve lisans: Ingeborg Simon · CC BY-SA 3.0 ↗

Hızlı Geçişİhracat RehberiPazardan teslimata uygulamalı yol haritası

Hazırlayan: Ersin İğdeSon editoryal kontrol: 3 Ağustos 2026Yazar ve yöntem bilgisi →

Her alanı yalnızca bir ören yeri olarak değil; kronoloji, kazı yöntemi, ticaret ağları, inanç, günlük yaşam ve koruma bağlamıyla okuyun.

9 araştırma dosyası

Döneme göre filtrele

Coğrafi okuma

Alanları doğru bağlamında görün

Dokuz dosyayı doğrulanmış WGS84 referans noktalarıyla karşılaştırın. Bir alan seçtiğinizde harita, kronoloji ve araştırma dosyası birlikte güncellenir.

Šarišša'nın açığa çıkarılan yapı planı ve çevresindeki yayla peyzajı.Çekim: 2012Fotoğraf: Panegyrics of GranovetterWikimedia Commons ↗CC BY-SA 2.0 ↗Web için kırpıldı

Seçili araştırma dosyası

Šarišša (Sarissa)

Yukarı Ülke'de planlı Hitit eyalet merkezi

8 dakikalık okuma

Yaklaşık 1.650 metre yükseklikteki Kuşaklı, surları, kapıları, tapınakları, konutları, su düzeni ve tablet arşiviyle Hititlerin Yukarı Ülke'deki Šarišša kentini planlı bir eyalet merkezi olarak görünür kılar.

Alan Profili: Kuşaklı Höyük, Altınyayla, Sivas
Referans konumu: 39.3083° N · 36.9097° E
Kronoloji: MÖ 16.–13. yüzyıllar; Demir Çağı katmanları
Koruma / araştırma: 1992'den beri araştırma programı

Bilimsel kimlik

Kazı ve yürütücü kurum

Kuşaklı araştırma ve yayın programı, Marburg Üniversitesi tarihöncesi arkeoloji biriminin 1992'den beri yürüttüğü uzun süreli projedir.

Kazı / program kimliği

Kuşaklı–Šarišša AraştırmalarıResmî kaynağı aç Bilimsel yürütücü

Philipps-Universität MarburgResmî kaynağı aç

Kurumsal ilişki, resmî proje ve kurum sayfaları üzerinden doğrulanmıştır.

Tam alan dosyasını aç →↓Saha dosyasıPDF · Türkçe

Karşılaştırmalı okuma

Kazı alanlarını yan yana inceleyin

İki veya üç alan seçin; kronoloji, yerleşim, mimari, ekonomi, buluntular, kazı yöntemi ve korumayı aynı çerçevede okuyun.

2/3 · En fazla 3 alan

Bathonea

Antik liman ve çok katmanlı yerleşim

Konum: Küçükçekmece Gölü, İstanbul
Kronoloji: Epipaleolitik–Osmanlı
Yerleşim türü: Liman ve lagün yerleşimi
Mimari: Liman, su yapıları, işlikler ve bazilikal yapılar
Ekonomi: Kıyı dolaşımı, üretim, gıda işleme ve bölgesel ticaret
Önemli buluntular: Taş eserler, seramikler, üretim ve su sistemlerine ait kanıtlar
Kazı yöntemi: Havza ölçekli yüzey araştırması, stratigrafik kazı ve çevresel veri
Koruma durumu: Aktif kazı; lagün ve kentleşme baskısı birlikte izleniyor

Troia

Anadolu ile Ege arasında 4.000 yıllık köprü

Konum: Hisarlık, Çanakkale
Kronoloji: Tunç Çağı–Roma
Yerleşim türü: Savunmalı höyük-kent
Mimari: Üst üste surlar, kapılar, megaronlar, rampa ve kutsal alanlar
Ekonomi: Boğaz geçişleri, Ege–Anadolu dolaşımı ve bölgesel üretim
Önemli buluntular: Tunç Çağı mimari evreleri, seramikler ve savunma sistemleri
Kazı yöntemi: Mikrostratigrafi, yapı evreleri, jeofizik ve koruma odaklı kazı
Koruma durumu: UNESCO alanı; yoğun ziyaret, eski kazı tahribatı ve koruma birlikte yönetiliyor

Zamansal bağlam

Tek bir çizgi değil, katmanlı bir kronoloji

Her alanın en güçlü araştırma evrelerini karşılaştırın. Dönem filtresi haritadaki alanları da aynı anda daraltır.

01
MÖ 10.–7. binyılYerleşik yaşamın ilk deneyleri
02
MÖ 3.–2. binyılTunç Çağı kentleri ve ağlar
03
MÖ 4.–1. yüzyılHelenistik krallıklar ve kentleşme
04
MS 1.–7. yüzyılRoma ve Geç Antik dönüşüm
05
MS 7.–19. yüzyılBizans ve Osmanlı katmanları

Buluntu Atlası · İlk kayıtlar

Nesneyi bağlamından ayırmadan inceleyin

Her kayıt; nesne veya mimari öğeyi malzeme, tarih, buluntu bağlamı, güncel konum, bilgi kaynağı ve görsel lisansıyla ilişkilendirir.

Šarišša (Sarissa)

Hitit tapınak planı

Malzeme: Taş temel ve kerpiç üstyapı izleri
Tarih: Geç Tunç Çağı
Bağlam: Kuşaklı/Šarišša planlı kent ve kült bölgesi
Güncel konum: Yerinde · Kuşaklı Höyük

Bilgi kaynağıPhilipps-Universität Marburg / Sivas Müzesi ↗Görsel kaynağıKlaus-Peter Simon ↗Görsel lisansıCC BY-SA 3.0 ↗

İlgili alan dosyası →

Envanter numarası veya kesin tabaka bilgisi açık kaynakta doğrulanamadığında bu durum kayıtta özellikle belirtilir.

Arkeoloji veri tabanı · Sürüm 1.1

Dokuz dosya, ortak ve genişletilebilir veri modeli

İl, koordinat, dönem, alan türü, araştırma kurumu, kazı/koruma durumu, UNESCO bilgisi, güncelleme tarihi ve resmî kaynak aynı kayıtta tutulur.

JSON veri setini indir ↓JSON · UTF-8 · 9 records

Dosya	İl / bölge	Koordinat	Dönem	Alan türü	Kurum	Durum	UNESCO	Son güncelleme	Resmî kaynak
Bathonea ↗	İstanbul · Marmara	41.021° N · 28.718° E	Epipaleolitik–Osmanlı	Yerleşim / höyük	Kocaeli Üniversitesi bilimsel başkanlığı	Aktif kazı alanı	UNESCO Dünya Mirası değil	2026-07-24	Resmî kaynak ↗
Troia ↗	Çanakkale · Kuzey Ege	39.958° N · 26.239° E	Tunç Çağı–Roma	Yerleşim / höyük	T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı / Troya Müzesi	UNESCO Dünya Mirası · 1998	Dünya Mirası · 1998	2026-07-24	Resmî kaynak ↗
Pergamon ↗	İzmir · Ege	39.133° N · 27.185° E	Helenistik–Osmanlı	Kent / kültürel peyzaj	Alman Arkeoloji Enstitüsü / T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı	UNESCO Dünya Mirası · 2014	Dünya Mirası · 2014	2026-07-24	Resmî kaynak ↗
Efes ↗	İzmir · Ege	37.939° N · 27.341° E	Neolitik–Osmanlı	Kent / kültürel peyzaj	Avusturya Arkeoloji Enstitüsü / T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı	UNESCO Dünya Mirası · 2015	Dünya Mirası · 2015	2026-07-24	Resmî kaynak ↗
Taş Tepeler ↗	Şanlıurfa · Güneydoğu Anadolu	Şanlıurfa bölgesel odak	Yaklaşık MÖ 9600–8000	Bölgesel araştırma ağı	Taş Tepeler Projesi / T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı	Çok alanlı araştırma programı	Göbeklitepe Dünya Mirası · 2018; programın tamamı değil	2026-07-24	Resmî kaynak ↗
Hattuşa ↗	Çorum · İç Anadolu	40.0197° N · 34.6153° E	Kalkolitik–Demir Çağı; başkent yaklaşık MÖ 1650–1180	Kent / kültürel peyzaj	Alman Arkeoloji Enstitüsü / T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı	UNESCO Dünya Mirası · 1986	Dünya Mirası · 1986	2026-08-03	Resmî kaynak ↗
Šarišša (Sarissa) ↗	Sivas · İç Anadolu	39.3083° N · 36.9097° E	MÖ 16.–13. yüzyıllar; Demir Çağı katmanları	Yerleşim / höyük	Philipps-Universität Marburg / Sivas Müzesi	1992'den beri araştırma programı	UNESCO Dünya Mirası değil	2026-08-03	Resmî kaynak ↗
Šamuha (Samuha) ↗	Sivas · İç Anadolu	39.6197° N · 36.5282° E	Kalkolitik–Roma; özellikle Orta ve Geç Tunç Çağı	Yerleşim / höyük	Koç Üniversitesi / T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı	Aktif kazı · 2022'den beri yeni dönem	UNESCO Dünya Mirası değil	2026-08-03	Resmî kaynak ↗
Nerik ↗	Samsun · Karadeniz	41.2076° N · 35.4299° E	Kalkolitik–Orta Çağ; özellikle Orta ve Geç Tunç Çağı	Yerleşim / höyük	Oymaağaç Höyük–Nerik Kazı Projesi / üniversitelerarası ekip	Aktif kazı · 2007'den beri	UNESCO Dünya Mirası değil	2026-08-03	Resmî kaynak ↗

Araştırma dosyası

Öne çıkan kanıtlar

Araştırmalar 1992'de başladı

Sistematik kazılar 1993'te başladı

Dört kapılı planlı savunma sistemi

A Yapısı'nda 45 çivi yazılı tablet parçası bulundu

Alan notu

Katman katman alan okuması

01
Planlı Kent ve Savunma
Kuşaklı'nın surları, dört ana kapısı ve yol aksları önceden tasarlanmış bir kent düzenine işaret eder. Yüksek plato topografyasıyla birleşen savunma sistemi, Hitit başkentindeki planlama ilkelerinin eyalet ölçeğinde nasıl uyarlandığını gösterir.
Kuşaklı Höyük ve Šarišša'nın yüksek plato üzerindeki konumu.Çekim: 2002Fotoğraf: Klaus-Peter SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
02
Tapınaklar ve Kült
Kentte açığa çıkarılan tapınak yapıları, Šarišša'nın yalnız askerî ve idari değil, güçlü bir kült merkezi olduğunu da gösterir. Mimari, ritüel metinlerle birlikte değerlendirildiğinde mevsimsel bayramların ve yerel kutsal peyzajın rolü belirginleşir.
Kuşaklı'da kazıyla açığa çıkarılan Hitit tapınak planı.Çekim: 2002Fotoğraf: Klaus-Peter SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
03
Tabletler ve Kentin Adı
A Yapısı'nda bulunan çivi yazılı parçalar ritüel, kehanet ve yönetim pratiklerine açılan doğrudan bir arşiv sunar. Metinler, Kuşaklı'nın antik Šarišša ile özdeşleştirilmesini ve kentin imparatorluk ağı içindeki yerini güçlendirir.
Sivas Arkeoloji Müzesi'ndeki Kuşaklı/Šarišša buluntu vitrini.Çekim: 2019Fotoğraf: Ingeborg SimonWikimedia Commons ↗CC BY-SA 3.0 ↗Web için kırpıldı
04
Su Yönetimi ve Yayla Ekonomisi
Baraj ve su toplama düzenekleri, yüksek rakımlı ve mevsimsel koşulları sert bir merkezde suyun nasıl planlandığını gösterir. Tarım, hayvancılık ve bölgesel yollar birlikte ele alındığında kentin çevresindeki üretim peyzajı anlaşılır.
Šarišša'da korunmuş taş duvar örgüsü ve gün batımı ışığı.Çekim: 2012Fotoğraf: Panegyrics of GranovetterWikimedia Commons ↗CC BY-SA 2.0 ↗Web için kırpıldı
05
Araştırma Tarihi ve Yayın
Philipps-Universität Marburg ekibinin 1992'de başlattığı proje, kazı sonuçlarını mimari, seramik, tablet ve çevre çalışmalarıyla ayrıntılı biçimde yayımlar. Alanın değerlendirilmesinde kazı sezonları kadar arşiv ve yayın programı da belirleyicidir.
Šarišša'nın açığa çıkarılan yapı planı ve çevresindeki yayla peyzajı.Çekim: 2012Fotoğraf: Panegyrics of GranovetterWikimedia Commons ↗CC BY-SA 2.0 ↗Web için kırpıldı

Kaynaklar ve ileri okuma

Šarišša (Sarissa)

Editoryal metin resmî kurum, kazı ekibi ve Dünya Mirası kaynakları üzerinden kontrol edilmiştir.

Resmî kurum / projePhilipps-Universität Marburg – Kuşaklı Projesi ↗

Resmî kurum / projeMarburg – Kuşaklı Yayınları ↗

Bir arkeoloji veya kültürel miras projesi geliştirelim

Kazı, müze, kültür rotası veya ortak yayın fikrinizi kaynaklı bir editoryal çalışmaya dönüştürelim.

İş Birliğini Görüşelim →

Arkeoloji

Šarišša (Sarissa)

Hitit tapınak planı

Planlı Kent ve Savunma

Tapınaklar ve Kült

Tabletler ve Kentin Adı

Su Yönetimi ve Yayla Ekonomisi

Araştırma Tarihi ve Yayın

Šarišša (Sarissa)

Bir arkeoloji veya kültürel miras projesi geliştirelim