Taş Tepeler tek bir antik şehir değil; Göbeklitepe, Karahantepe, Sayburç ve çevredeki diğer Neolitik yerleşimleri birlikte araştıran bölgesel bir programdır. Avcı-toplayıcı topluluklardan daha yerleşik yaşama geçişin farklı yollarını inceler.
Karahantepe'de kazılarla açığa çıkarılan Neolitik yapıların genel görünümü.Çekim: 2025Fotoğraf: CampelsWikimedia Commons ↗CC0 1.0 ↗Web için kırpıldı
Konum
Şanlıurfa
Kronoloji
Yaklaşık MÖ 9600–8000
Araştırma / koruma
Çok alanlı araştırma programı
WGS84 referansı
Şanlıurfa bölgesel odak
Bilimsel kimlik
Kazı ve yürütücü kurum
Taş Tepeler tek bir kazı ya da üniversite projesi değil; Bakanlığın resmî çatısı altında çok sayıda alan ve kurumdan oluşan bölgesel araştırma programıdır.
✓Kurumsal ilişki, resmî proje ve kurum sayfaları üzerinden doğrulanmıştır.
01
Öne çıkan kanıtlar
01
Şanlıurfa çevresinde çok sayıda Neolitik yerleşim
02
Yaklaşık 12.000 yıllık geçmiş
03
Anıtsal ve evsel yapılar birlikte araştırılıyor
04
Göbeklitepe UNESCO Dünya Mirası
02
Alanı katmanlarıyla okuyun
01
Tek Alan Değil, Bir Bölge
Proje; Göbeklitepe'nin yanı sıra Karahantepe, Sayburç, Sefertepe ve başka Neolitik merkezleri ortak bir araştırma çerçevesinde ele alır. Böylece tek bir 'ilk tapınak' anlatısı yerine yerleşimler arası ilişkiler karşılaştırılır.
Karahantepe'de kazılarla açığa çıkarılan Neolitik yapıların genel görünümü.Çekim: 2025Fotoğraf: CampelsWikimedia Commons ↗CC0 1.0 ↗Web için kırpıldı
02
Yerleşiklik ve Toplumsal Örgütlenme
Yuvarlak ve dörtgen yapılar, ortak kullanım alanları, depolama ve üretim izleri; hareketli yaşamdan daha kalıcı yerleşime geçişin tek aşamalı olmadığını gösterir. Ortak emek, uzmanlaşma ve paylaşım modelleri temel araştırma konularıdır.
Karahantepe Yapı AB'de ana kayaya oyulmuş dikmeler ve insan başı kabartması.Çekim: 2025Fotoğraf: tobeytravelsWikimedia Commons ↗CC BY-SA 4.0 ↗Web için kırpıldı
03
T Biçimli Dikilitaşlar ve Simgeler
İnsan biçimini çağrıştıran T dikilitaşlar, hayvan kabartmaları ve heykeller yalnız 'sanat eseri' değildir; toplulukların kimlik, hafıza, ritüel ve doğayla ilişkisini tartışmak için arkeolojik veri sunar.
Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen Göbeklitepe T biçimli dikilitaşları.Çekim: 2025Fotoğraf: Marco RestanoWikimedia Commons ↗CC BY-SA 4.0 ↗Web için kırpıldı
04
Beslenme ve Üretim
Hayvan kemikleri, bitki kalıntıları, öğütme taşları ve mekânsal dağılım; avcılık, bitki işleme ve erken üretim pratiklerinin birlikte yürüdüğü karmaşık bir dönüşüme işaret eder.
Nevali Çori'den kireçtaşı havan ve tokmak; Şanlıurfa Neolitiği için bölgesel karşılaştırma.Çekim: 2026Fotoğraf: BautschWikimedia Commons ↗CC0 1.0 ↗Web için kırpıldı
05
Koruma ve Doğru Tanım
Taş Tepeler'in tamamı UNESCO alanı değildir; UNESCO statüsü Göbeklitepe'ye aittir. Projenin Şanlıurfa'da olduğu ve tek bir 'antik şehir' olmadığı bilgisi, alanı doğru anlatmanın ilk adımıdır.
Göbeklitepe'de koruyucu çatı altındaki kazı alanı ve ziyaretçi rotası.Çekim: 2025Fotoğraf: PhilrockWikimedia Commons ↗CC BY-SA 4.0 ↗Web için kırpıldı
Arkeoloğun Gözüyle
Sahada neye dikkat edilmeli?
◎
Alanda neye dikkat edilmeli?
Ortak yapılar ile evsel alanların ilişkisini; dikilitaşları da mekânsal bağlamı içinde değerlendirin.
≋
Bu tabaka nasıl okunur?
Yuvarlak ve dörtgen planların ardışıklığı, yerleşikliğin tek aşamalı olmadığını gösterir.
△
Yaygın yanlış yorum nedir?
Bütün Taş Tepeler yerleşimlerini tek bir 'tapınak uygarlığı' olarak adlandırmak, evsel ve ekonomik kanıtları gölgeler.
Bu kutular kişisel bir buluntu iddiası değildir; yayımlanmış arkeolojik bağlama dayanan saha okuma sorularıdır. Ersin İğde'nin doğrulanabilir özgün saha gözlemleri ayrıca işaretlenerek eklenir.
Saha modu
Dosyayı ziyaret öncesi hazırlayın
Sayfayı çevrimdışı saklayın, koordinatı açın, kontrol listesini işaretleyin ve kişisel notlarınızı yalnız bu cihazda tutun.
Taş TepelerResmî kaynağı aç Bilimsel yürütücüT.C. Kültür ve Turizm BakanlığıResmî kaynağı aç 
